Groot-Salland

De case gaat over de Mastenbroekpolder dat in het beheergebied van waterschap Groot-Salland (WGS) ligt. In het project gaat het om het bouwen van een informatiemodule waarmee metingen van de belastingen (waterstanden, opstuwing door wind, golfslag) in het watersysteem vertaald worden naar de sterkte van de waterkering, en naar een veiligheidsfactor voor de waterkering zelf (risico op dijkdoorbraak en/of piping) en het gebied dat daardoor beschermd wordt.

Aanvangsfase is gekenmerkt door een uitgebreide brainstorm voor ideeën die binnen het kader van FC2015 zouden passen en relevant zijn voor de taken van de waterbeheerders in het studiegebied. In deze fase dreigt dat het projectteam voor de troepen uitloopt en geen aansluiting vindt met de praktijk van waterbeheerders. Potentiële gebruikers hoeven er niet per se van meet af aan bij te zijn maar moeten op het juiste moment betrokken worden in het innovatieproces. Men moest wel moeite doen om WGS erbij te betrekken, zeker ook om veilig te stellen dat zij middelen zouden reserveren voor de implementatiefase van het project. In de eerste 2 jaar van het project heeft WGS geen financiële bijdrage geleverd en was hun inzet beperkt tot inhoudelijk meedenken en is men betrokken geweest bij de uiteindelijke keuze van de inhoudelijke richting van het project.

De noodzaak voor een signaleringssysteem voor de waterkeringen in het beheergebied van WGS wordt veroorzaakt door de opstuwing van water in het IJsselmeer. Het water van de Vecht komt uit op het Zwarte Water dat net als de IJssel via het Ketelmeer in de IJsselmeer stroomt. Bij hoog water op het IJsselmeer, veroorzaakt door opstuwing door noordwesten wind kunnen de IJssel en het Zwarte Water niet afstromen op het Ketelmeer en zal de waterstand stijgen. Daardoor neemt de belasting op de waterkeringen toe en kan op termijn de sterkte ervan – letterlijk – ondermijnd worden.

Het signaleringssysteem moet uitkomst bieden tijdens calamiteiten (zoals hierboven beschreven) maar ook bij beleidsstudies en de periodieke inspectie van de keringen door WGS. Men kan de effecten van potentiële noodmaatregelen op de sterkte van de dijk doorrekenen, denk aan zandzakken, etc. Daarmee kun je kostbare permanente dijkverzwaringen uitstellen of zelfs voorkomen omdat duidelijk is – op basis van berekeningen – dat in geval van calamiteiten tijdelijke noodmaatregelen afdoende zijn en de dijken niet structureel opgehoogd hoeven te worden.

Het signaleringssysteem (module) wordt gevoed door de volgende informatiestromen:

  • Real time informatie over waterstanden (metingen en voorspellingen)
  • Real time informatie over de waterspanningen in de dijken (metingen)
  • Meteo informatie, metingen en voorspellingen
  • Informatie over windsterkte en –richting en dijkspanningen van Rijkswaterstaat.

De rekenmodules die het hart van het signaleringssysteem vormen zijn opgebouwd uit een sterkte module (voor de kering) en een onzekerheidsmodule (bandbreedte on een voorspelde waterstand), beide component worden  voorzien van een nadere verklaring. Voor de rekenmodule wordt gebruik gemaakt van twee modelvarianten, één van Deltares en één van Fugro. De Deltares module is real time en brengt een dwarsdoorsnede van enkele dijklocaties in beeld, terwijl de Fugro module vooraf berekeningen maakt die van toepassing zijn op de gehele lengte van het dijklichaam. De rekenmodule is in gebruik op de locatie van WGS.

De berekeningen die uit de module volgen zal ingebed moeten worden in de informatie die men binnen WGS in de dagelijkse werkprocessen benut. Daarbij gaat het om de vraag ‘wie moet wat op welk moment aan informatie beschikbaar hebben c.q. zien’? De module zal delen van de beschikbare real time informatie (‘plukjes informatie’) door middel van op maat geconfigureerde dashboards aanbieden, voor de onderscheiden rol – situatie combinaties. Een dijkopzichter die bezig is met een reguliere inspectie heeft andere informatie nodig dan een beslisser tijdens een calamiteiten situatie. De dashboards zijn gereed en worden binnenkort in een oefeningworkshop met de verschillende rollen getest.

Het implementatietraject van de module bij WGS is in 2011 begonnen en loopt nog steeds door. Momenteel wordt nog gewerkt aan de koppeling van een dijkwachtmodule ten behoeve van het ontsluiten van veldobservaties. Daarin moet ook een historische database worden opgenomen (wat zijn de ervaringen met dit dijklichaam in het verleden, in bepaalde hoogwatersituaties) en die komt uit een andere databron. Deze moet in het dashboard geïntegreerd worden. WGS wil naast visualisaties ook een aantal ‘standaard’ maatregelen vooraf in de module definiëren om de effecten van deze maatregelen kunnen simuleren. Zo kan vooraf afgewogen worden welke maatregelen effect kunnen hebben en welke niet en dat maakt beslissen gemakkelijker en sneller.

Praktijkervaringen:

No items found