De Zandmotor

De Zandmotor betreft  een mega zandsuppletie voor de kust tussen ter Heijde en Kijkduin. Na  een lang traject van voorbereiding is deze in 2011-2012 in opdracht van  Rijkswaterstaat en de provincie Zuid-Holland aangelegd. In  Zuid-Holland werd in eerste instantie gedacht aan een continue zandstroom die vanuit Hoek van Holland geleidelijke de kust zou uitbouwen. Een dringende behoefte aan meer ruimte voor recreatie en toerisme werd in de zuidelijke vleugel van de Randstad gevoeld, zeewaartse kustverdediging en kwaliteitsverbetering van de kustzone boden lonkende perspectieven. De discussie werd gevoerd in het kader van de kustvisie van de provincie Zuid-Holland, een belangrijk ijkpunt vormde het kustboekje ‘Groeien naar kwaliteit’. Voor Rijkswaterstaat waren de verwachte zeespiegelstijging en de toename van het kustonderhoud voor Rijkswaterstaat aanleiding vernieuwing van kustbescherming en -onderhoud op de agenda te zetten en te houden. In het concept ‘megasuppletie’ werd een alternatief gezien voor de frequente, meer verstorende kleinere kustsuppleties.

Geleidelijk aan raakten ook andere doelen en belangen aangehaakt en raakte een kerngroep van 12 partner organisaties betrokken bij de voorbereiding. Enkele bestuurders en politici speelden een vasthoudende rol als pleitbezorger. En uiteindelijk is de Zandmotor gerealiseerd waarbij innovatief kustonderhoud, beoogde innovatieve zeewaartse kustontwikkeling, integrale gebiedsontwikkeling met een focus op kwaliteitsverbetering samen is gebracht.

Uiteindelijk zogen sleephopperzuigers het zand tien kilometer ver uit de kust op en brachten het vervolgens naar de juiste plek. Bij oplevering is de oppervlakte van het schiereiland 128 hectare waarvoor 21,5 miljoen kubieke meter zand is gesuppleerd.

Volgens modelberekeningen verspreiden wind, golven en stroming het zand langs de kust tussen Hoek van Holland en Scheveningen in de periode 2012-2032. In de realisatie is de Zandmotor overgedimensioneerd waardoor de functionele levensduur naar inschatting nog aanzienlijk groter zou kunnen zijn, misschien wel in de orde van grootte van 30 tot 40 jaar. De kust groeit zo op natuurlijke wijze aan, kustveiligheid en kustonderhoud worden gediend, er ontstaat extra ruimte voor natuur en recreatie (naar verwachting 35 hectare nieuw strand en duin) en er wordt nieuwe kennis opgedaan. Aan de kenniskant werd en wordt het project gedragen door de TU-Delft, Ecoshape Bouwen met de Natuur en Deltares. De effecten worden door een omvangrijk monitoringprogramma in kaart gebracht.